Το ότι το μοναδικό φοινικόδασος στην Ευρώπη βρίσκεται στην Κρήτη και στο Βάι είναι κάτι που το ξέρουν όλοι. Αυτό που κανείς δεν ξέρει να πει είναι πώς ή πότε δημιουργήθηκε: συστάδες από χουρμαδιές υπάρχουν κι αλλού, ολόκληρο δάσος όμως μονάχα στο Βάι. Οχι πως έχει σημασία βέβαια το πώς· σημασία έχει πως είναι εδώ, μια όαση σαν αυτές που συναντάς μονάχα στην Αφρική, τουλάχιστον για όσο θα το επιτρέπει ακόμη η τουριστική του αξιοποίηση, παραφωνία στη συμφωνία της λασιθιώτικης γαλήνης.

Το Βάι είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα στην Κρήτη και μια από τις πιο όμορφες και ιδιαίτερες τοποθεσίες σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Βρίσκεται 20 χιλιόμετρα ανατολικά της Σητείας.Η αποικία των φοινικόδεντρων καταλαμβάνει μια έκταση περίπου 250 στρεμμάτων και αποτελεί τη μεγαλύτερη στην Ευρώπη, ενώ μικρότερες αποικίες υπάρχουν σε άλλα μέρη της Κρήτης και στη νοτιοδυτική Τουρκία. Το όνομά του φοινικοδάσους ετυμολογείται από την ελληνική λέξη «βάγια» που στην τοπική διάλεκτο σημαίνει «φοινικόδεντρα».Σύμφωνα με τον θρύλο της περιοχής, το φοινικόδασος του Βάι δημιουργήθηκε όταν Άραβες πειρατές που έφτασαν στην περιοχή με τα καράβια τους, έφαγαν τους χουρμάδες που είχαν φέρει μαζί τους και πέταξαν τα κουκούτσια στο χώμα. Από τους χουρμάδες αυτούς λέγεται ότι φύτρωσαν περίπου 6.000 φοίνικες, από τους οποίους σήμερα υπάρχουν περίπου 4.500. Ωστόσο, το φοινικόδασος έχει ηλικία 2.000 χρόνων, άρα η εκδοχή των πειρατών, αν και ωραία, είναι μάλλον μύθος.Ωστόσο, η ιστορία έχει και μια δεύτερη εκδοχή κατά την οποία το δάσος δημιουργήθηκε με παρόμοιο τρόπο, όχι από Άραβες πειρατές, αλλά από Φοίνικες ναυτικούς που αποίκισαν την περιοχή. Η επιστημονική κοινότητα όμως έχει αποδείξει ότι το φοινικόδασος του Βάι είναι το μεγαλύτερο αυτοφυές φοινικόδασος της Ευρώπης με τους ενδημικούς Κρητικούς φοίνικες που ανήκουν στο είδος του «Θεόφραστου» (Phoenix Theophrasti). Το συγκεκριμένο είδος φοίνικα είναι γνωστό από τη Μινωική εποχή, κάτι που φανερώνουν οι ιστορικές πηγές, όπως τα κείμενα του Πλίνιου.Το Βάι ήταν άγνωστο ως τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Μια διαφήμιση της σοκολάτας με καρύδα της Bounty, η οποία γυρίστηκε στο εξωτικό Βάι έκανε το μέρος γνωστό σε όλο τον κόσμο. Στη διαφήμιση έπεφταν καρύδες από φοίνικες, ωστόσο αυτό ήταν τρικ, καθώς οι φοίνικες του «Θεόφραστου» παράγουν μόνο χουρμάδες. Τότε το «ανακάλυψαν» οι χίπις που διώχτηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 από τα Μάταλα και βρέθηκαν στην περιοχή, αναζητώντας νέο καταφύγιο. Τη δεκαετία του 1980 τους χίπις διαδέχθηκαν ορδές κατασκηνωτών που έμεναν κάτω από τα δέντρα.Οι κατασκηνωτές μετέτρεψαν το εξωτικό Βάι σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο προκαλώντας τεράστια οικολογική καταστροφή. Στη δεκαετία του 1980 το Βάι κηρύχθηκε προστατευόμενη περιοχή και καθαρίστηκε. Σήμερα θεωρείται μια από τις ομορφότερες περιοχές στην Κρήτη και το φοινικόδασος είναι περιφραγμένο, προστατεύεται και απαγορεύεται αυστηρά η διαμονή στην παραλία.

Το καλοκαίρι η παραλία του Βάι «βουλιάζει» από τους τουρίστες, γι’ αυτό καλή ιδέα θα ήταν να προτιμήσεις για το μπάνιο σου την ακτή πίσω από τον βράχο στα δεξιά της οργανωμένης πλαζ. Για ακόμη περισσότερες επιλογές, η παραλία του Ιτανου, ελάχιστα βορειότερα και της Ερημούπολης υπόσχονται απόλυτη ηρεμία χωρίς ξαπλώστρες και ομπρέλες.

(Via)